Dr. Shweta Agarwal, MBBS, DGO గారిచే వైద్యపరంగా సమీక్షించబడింది. చివరి అప్డేట్: జూన్ 2026.
ఈ పేజీలోని సమాచారం కేవలం విద్యా విషయక ప్రయోజనాల కొరకు మాత్రమే మరియు ఇది వైద్య సంప్రదింపులకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. ఫలితాలు వ్యక్తిగత క్లినికల్ అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
AMH అంటే ఏమిటి, మరియు "తక్కువ AMH" అంటే అసలు అర్థం ఏమిటి?
AMH (Anti-Müllerian Hormone) అనేది అండాశయంలోని చిన్న అండాల కణాల (granulosa cells) ద్వారా ఉత్పత్తి అవుతుంది. రక్తంలో ఉండే AMH స్థాయిలను బట్టి అండాశయంలో ఎన్ని చిన్న ఫోలికల్స్ — అంటే ఎన్ని అండాలు — మిగిలి ఉన్నాయో తెలుస్తుంది. మీ వయస్సుకు ఉండాల్సిన సాధారణ పరిమితి కంటే తక్కువ రీడింగ్ ఉండటాన్ని డిమినిష్డ్ ovarian reserve (DOR) అంటారు — దీనినే తక్కువ ఒవేరియన్ రిజర్వ్, कमी अंडाशय राखीవ (మరాఠీ) లేదా कम AMH (హిందీ) అని కూడా పిలుస్తారు.
చాలా మంది తరచుగా తప్పుగా అర్థం చేసుకునే మూడు ముఖ్యమైన వ్యత్యాసాలు:
| తక్కువ AMH మీకు ఏమి తెలియజేస్తుంది | తక్కువ AMH మీకు ఏమి తెలియజేయదు |
|---|---|
| మీ వయస్సు గల ఇతర మహిళలతో పోలిస్తే మీలో అండాల నిల్వ తక్కువగా ఉంది | మిగిలి ఉన్న అండాలు అసాధారణంగా లేదా నాణ్యత లేనివిగా ఉన్నాయని కాదు |
| మీ గర్భధారణ కాల పరిమితి అనుకున్నదానికంటే తక్కువగా ఉండవచ్చు | మీరు సహజంగా లేదా చికిత్స సహాయంతో గర్భం దాల్చలేరని కాదు |
| సరైన సమయంలో పరీక్షించుకోవడం మరియు ప్లాన్ చేసుకోవడం ప్రయోజనకరం | IVF విఫలమవుతుందని లేదా దాత అండం (donor egg) మాత్రమే మీ ఏకైక మార్గమని కాదు |
AMH అనేది ప్రధానంగా ఒక ప్లానింగ్ సాధనం (planning tool) గా ఉపయోగపడుతుంది. ఒకసారి తక్కువ విలువ వచ్చినంత మాత్రాన అది మీ గర్భధారణ అవకాశాలను నిర్ణయించదు — అది కేవలం చికిత్సలో తదుపరి వేగాన్ని మరియు సరైన విధానాన్ని నిర్దేశిస్తుంది.
తక్కువ AMH కి కారణాలు ఏమిటి?
దీనికి అత్యంత సాధారణ కారణం కేవలం వయస్సు పెరగడం: మహిళల వయస్సు పెరిగే కొద్దీ ఒవేరియన్ రిజర్వ్ సహజంగానే తగ్గుతుంది, ముఖ్యంగా 30 ఏళ్ల మధ్య వయస్సు నుండి ఈ తగ్గుదల వేగంగా ఉంటుంది. ఇతర కారణాలు:
- వయస్సు సంబంధిత తగ్గుదల: పునరుత్పత్తి జీవిత కాలంలో అండాశయంలోని అండాల సంఖ్య క్రమంగా తగ్గుతుంది. సాధారణంగా 30 ఏళ్ల మధ్య వయస్సు నుండి AMH వేగంగా తగ్గడం ప్రారంభమవుతుంది.
- జన్యుపరమైన కారణాలు: కొందరు మహిళలు పుట్టుకతోనే తక్కువ అండాల నిల్వతో జన్మిస్తారు (premature ovarian insufficiency యొక్క మైల్డ్ రకాలు). కుటుంబంలో ఎవరికైనా చిన్న వయస్సులోనే మెనోపాజ్ (రుతువిరతి) వచ్చి ఉంటే ఇది ఒక సంకేతం కావచ్చు.
- గతంలో జరిగిన అండాశయ సర్జరీలు: ఎండోమెట్రియోమాస్ (చాక్లెట్ సిస్ట్లు), డెర్మాయిడ్ సిస్ట్లు లేదా ఇతర అండాశయ సమస్యల కోసం చేసిన సర్జరీలు ఆరోగ్యకరమైన అండాశయ కణజాలాన్ని తగ్గించవచ్చు. పదే పదే సర్జరీలు చేయడం లేదా రెండు అండాశయాలకు సర్జరీ చేయడం వల్ల ఈ ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
- ఎండోమెట్రియోసిస్: తీవ్రమైన endometriosis — ముఖ్యంగా ఎండోమెట్రియోమాస్ — అండాశయ పైపొరను దెబ్బతీసి అండాల నిల్వను తగ్గించగలవు. మా endometriosis పేజీని చూడండి.
- కీమోథెరపీ లేదా రేడియేషన్: క్యాన్సర్కు వాడే గోనాడోటాక్సిక్ చికిత్సలు ఒవేరియన్ రిజర్వ్ను గణనీయంగా తగ్గిస్తాయి. చికిత్సకు ముందు ఫర్టిలిటీ ప్రిజర్వేషన్ (ఫర్టిలిటీ రక్షణ) మా oncofertility సర్వీస్ ద్వారా అందుబాటులో ఉంది.
- ఆటోఇమ్యూన్ సమస్యలు: కొన్ని సందర్భాల్లో, అండాశయ కణజాలాలకు వ్యతిరేకంగా పనిచేసే యాంటీబాడీల వల్ల (ఆటోఇమ్యూన్ ఊఫోరైటిస్) అండాల పనితీరు దెబ్బతింటుంది.
- నిర్దిష్ట కారణం లేకపోవడం (Unexplained): కొంతమంది మహిళల్లో — చిన్న వయస్సులోనే ఉన్నప్పటికీ — ఎటువంటి స్పష్టమైన కారణం లేకుండానే AMH తక్కువగా ఉంటుంది. ఇది అసాధారణం ఏమీ కాదు మరియు ఇది గర్భధారణను అడ్డుకోదు.
తక్కువ AMH కి ఏవైనా లక్షణాలు ఉంటాయా?
సాధారణంగా ఏమీ ఉండవు. డిమినిష్డ్ ఒవేరియన్ రిజర్వ్ అనేది చాలావరకు ఎటువంటి లక్షణాలు లేని (asymptomatic) సమస్య — చాలా మంది మహిళలకు సాధారణ ఫర్టిలిటీ పరీక్షల్లో లేదా ప్రెగ్నెన్సీ రావడంలో ఆలస్యమైనప్పుడు చేసే పరీక్షలలో మాత్రమే ఈ విషయం బయటపడుతుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో, ముఖ్యంగా AMH చాలా తక్కువగా ఉన్నప్పుడు, పీరియడ్స్ సైకిల్ కొద్దిగా చిన్నదిగా లేదా క్రమరహితంగా మారవచ్చు, కానీ ఇది అందరిలోనూ జరగదు.
ఎటువంటి స్పష్టమైన లక్షణాలు ఉండవు కాబట్టి, పరీక్ష చేసుకోవడం ఒక్కటే మీ ఒవేరియన్ రిజర్వ్ స్థితిని తెలుసుకునే మార్గం. కింది సందర్భాలలో AMH పరీక్ష చేసుకోవడం చాలా ఉపయోగకరం:
- ప్రెగ్నెన్సీని కొంతకాలం వాయిదా వేయాలని ప్లాన్ చేసుకునే ముందు (మీ ప్రస్తుత అండాల నిల్వను తెలుసుకోవడానికి).
- అండాశయ సర్జరీ లేదా క్యాన్సర్ నిర్ధారణ జరిగిన తర్వాత.
- మీ కుటుంబంలో చిన్న వయస్సులోనే మెనోపాజ్ వచ్చిన చరిత్ర ఉంటే.
- గర్భం కోసం ప్రయత్నిస్తున్న సమయంలో సాధారణ ఫర్టిలిటీ పరీక్షలో భాగంగా.
తక్కువ AMH ని ఎలా నిర్ధారిస్తారు?
నిర్ధారణ కోసం రెండు రకాల పరీక్షలు చేస్తారు. ఈ రెండు పరీక్షలూ Aansh Hospital లో అందుబాటులో ఉన్నాయి — పూర్తి పరీక్షల వివరాల కోసం మా fertility diagnostics పేజీని చూడండి.
AMH బ్లడ్ టెస్ట్ (AMH Blood Test)
ఇది ఒక సాధారణ రక్త పరీక్ష, దీనిని పీరియడ్స్ సైకిల్లోని ఏ రోజైనా చేయవచ్చు (AMH స్థాయిలలో నెలవారీ మార్పులు పెద్దగా ఉండవు). దీని ఫలితాలను మీ వయస్సుకు సరిపోయే సాధారణ నిల్వల శ్రేణితో (reference ranges) పోల్చి చూస్తారు. మీ వయస్సుకు ఉండాల్సిన దానికంటే తక్కువగా ఉండటం మరియు ఇతర వైద్య పరీక్షల ద్వారా డిమినిష్డ్ ఒవేరియన్ రిజర్వ్ను నిర్ధారిస్తారు. ఈ శ్రేణులు ల్యాబ్ను బట్టి మారవచ్చు; Dr. Shweta Agarwal మీ పూర్తి ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి ఈ ఫలితాన్ని విశ్లేషిస్తారు.
ఆంట్రల్ ఫోలికల్ కౌంట్ (AFC)
పీరియడ్స్ వచ్చిన తొలినాళ్లలో (2-4 వ రోజు) చేసే ట్రాన్స్వాజినల్ అల్ట్రాసౌండ్ స్కానింగ్ ద్వారా రెండు అండాశయాలలో ఉండే చిన్న చిన్న అండాల (ఫోలికల్స్) సంఖ్యను లెక్కిస్తారు. తక్కువ AFC అనేది తక్కువ AMH రక్త పరీక్ష ఫలితాన్ని నిర్ధారించడమే కాకుండా, చికిత్సలో అండాశయం ఎలా స్పందిస్తుందనే అదనపు సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.
AMH మరియు AFC రెండూ కలిపి ఒవేరియన్ రిజర్వ్ పరీక్షకు అత్యంత ముఖ్యం. ఈ పరీక్షలతో పాటు పీరియడ్స్ 2వ లేదా 3వ రోజున చేసే FSH, LH మరియు ఈస్ట్రాడియల్ పరీక్షలను కూడా చేర్చవచ్చు.
తక్కువ AMH నా గర్భధారణ అవకాశాలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది?
తక్కువ AMH అనేది కేవలం ఒక నెలలో ఎన్ని అండాలు విడుదలవుతాయి లేదా లభిస్తాయి అనే సంఖ్యను మాత్రమే ప్రభావితం చేస్తుంది — అంతేగానీ మిగిలి ఉన్న అండాలు ఫలదీకరణం చెంది, ఆరోగ్యకరమైన శిశువుగా ఎదగగలవా లేదా అనే సామర్థ్యాన్ని నిర్ణయించదు. అండాల నాణ్యత అనేది ప్రధానంగా వయస్సుపై ఆధారపడి ఉంటుంది, AMH స్థాయిలపై కాదు.
ముఖ్యమైన క్లినికల్ అంశాలు:
- సహజ గర్భధారణ ఇప్పటికీ సాధ్యమే తక్కువ AMH ఉన్నప్పటికీ, ముఖ్యంగా చిన్న వయస్సు గల మహిళల్లో. అండాల నిల్వ తక్కువగా ఉండటం అంటే సమయం గడిచేకొద్దీ తక్కువ అండాలు విడుదలవుతాయని అర్థం, కానీ విడుదలయ్యే ప్రతి అండం గర్భధారణకు దారితీసే అవకాశం ఉంటుంది.
- సమయం చాలా కీలకం. అండాల నిల్వ నిరంతరం తగ్గుతూనే ఉంటుంది కాబట్టి, ఎక్కువ కాలం నిరీక్షించడం ప్రమాదకరం. త్వరగా పరీక్షించుకుని ప్లాన్ చేసుకోవడం వల్ల మరిన్ని అవకాశాలు అందుబాటులో ఉంటాయి.
- IVF చికిత్సలో స్పందన తక్కువగా ఉండవచ్చు. తక్కువ AMH ఉన్న మహిళల్లో చికిత్స సమయంలో అండాల ఉత్పత్తి కొద్దిగా తక్కువగా ఉండవచ్చు. దీనికి అనుగుణంగా చికిత్సా పద్ధతులను మార్చడం జరుగుతుంది — ఇది కేవలం సాంకేతిక మార్పు మాత్రమే తప్ప చికిత్సకు ఆటంకం కాదు.
- ప్రెగ్నెన్సీ ఫలితాలు కేవలం AMH పైనే ఆధారపడి ఉండవు. తక్కువ AMH ఉండి కూడా విజయవంతంగా ఫలదీకరణం పొందిన మహిళల్లో పిండం (embryo) సాధారణంగానే అభివృద్ధి చెందుతుందని పరిశోధనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. వయస్సు మరియు పిండం నాణ్యత మాత్రమే ప్రెగ్నెన్సీ విజయవంతం కావడానికి ప్రధాన कारणాలు.
చికిత్స మరియు ఫర్టిలిటీ మార్గాలు ఏమిటి?
సరైన చికిత్సా విధానం అనేది మీ వయస్సు, AMH స్థాయి, AFC, మీరు ప్రస్తుతం గర్భం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నారా లేదా మరియు ఇతర ఇన్ఫర్టిలిటీ సమస్యలు ఏవైనా ఉన్నాయా అనే అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. సంప్రదింపుల సమయంలో Dr. Shweta Agarwal వీటి గురించి మీతో సవివరంగా చర్చిస్తారు.
సరైన సమయంలో తగిన విధంగా ఐవిఎఫ్ (IVF)
ప్రస్తుతం ప్రెగ్నెన్సీ కోసం ప్రయత్నిస్తున్న తక్కువ AMH గల మహిళలకు, ఒకే పీరియడ్స్ సైకిల్లో ఎక్కువ అండాలను పొందేందుకు IVF అత్యంత ప్రభావవంతమైన మార్గంగా నిలుస్తుంది. అండాశయాల స్పందనకు అనుగుణంగా మందుల మోతాదులను మరియు చికిత్సా పద్ధతులను వ్యక్తిగతంగా రూపొందించడం జరుగుతుంది. Aayush Agarwal, Ph.D. ఆధ్వర్యంలోని మా ఇన్-హాస్పిటల్ ఎంబ్రియాలజీ లాబొరేటరీ ఫలదీకరణం మరియు పిండం అభివృద్ధిని పర్యవేక్షిస్తుంది.
ఎగ్ ఫ్రీజింగ్ — భవిష్యత్తు కోసం నేటి నిల్వను భద్రపరచడం
మీరు ప్రస్తుతం గర్భం దాల్చడానికి సిద్ధంగా లేనప్పటికీ, భవిష్యత్తులో అండాల నిల్వ మరింత తగ్గిపోకుండా కాపాడుకోవాలనుకుంటే, egg freezing (oocyte cryopreservation) ద్వారా అండాలను సేకరించి భద్రపరుచుకోవచ్చు. 20 ఏళ్ల చివరలో లేదా 30 ఏళ్ల ప్రారంభంలో ఉండి, ఫ్యామిలీ ప్లాన్ చేసుకునే ముందే తక్కువ AMH ఉన్నట్లు తెలుసుకున్న మహిళలకు ఈ పద్ధతి చాలా ప్రయోజనకరం.
ఐయుఐ (IUI) — అండాల నిల్వ కొద్దిగా తగ్గి, ట్యూబులు తెరిచి ఉన్నప్పుడు
మీ AMH కొద్దిగా తగ్గి, ఫాలోపియన్ ట్యూబులు తెరిచి ఉండి, సెమెన్ పారామీటర్స్ సాధారణంగా ఉంటే, IUI (intrauterine insemination) అనేది మొదటి మెట్టుగా ఉపయోగపడుతుంది. దీని విజయవంతం రేటు ఐవిఎఫ్ కంటే తక్కువగా ఉంటుంది మరియు తీవ్రమైన ఒవేరియన్ రిజర్వ్ సమస్యకు ఇది సరైన ఎంపిక కాదు, కానీ కొన్ని అనుకూల కేసులలో ఇది మంచి ప్రారంభం కావచ్చు.
దాత ఐవిఎఫ్ (Donor IVF) — అవగాహన కోసం
ఎవరికైనా AMH చాలా తక్కువగా లేదా అసలు లేనప్పుడు మరియు సొంత అండాలతో చేసిన IVF విఫలమైనప్పుడు, donor egg IVF అనేది ఒక మంచి మార్గం. Aansh Hospital & IVF Center అనేది ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందిన ART బ్యాంక్ (Reg. No. MH/AB/2024/11445/Chandrapur/91); దాతలకు సంబంధించిన అన్ని ప్రక్రియలు ART (Regulation) Act 2021 మరియు ICMR మార్గదర్శకాలకు లోబడి నిర్వహించబడతాయి. ఈ పేజీ కేవలం విద్యా విషయక సమాచారం కోసం మాత్రమే — దాతల లభ్యత, ప్రక్రియల గురించి ప్రత్యేక సంప్రదింపుల ద్వారా వివరంగా చర్చించవచ్చు.
జీవనశైలి మరియు సప్లిమెంట్లు
వయస్సు సంబంధిత ఒవేరియన్ రిజర్వ్ తగ్గుదలను పూర్తిగా తిరగదోడే ఏ విధమైన సప్లిమెంట్లు లేదా జీవనశైలి మార్పులు క్లినికల్ ట్రయల్స్ ద్వారా నిరూపించబడలేదు. Dr. Shweta Agarwal మీ ఆరోగ్య పరిస్థితికి అనుగుణంగా ఏదైనా సప్లిమెంట్ అవసరమైతే సూచిస్తారు — దయచేసి ఇంటర్నెట్ సమాచారాన్ని చూసి సొంతంగా మందులు వాడకండి.
నేను ఎప్పుడు స్పెషలిస్ట్ను సంప్రదించాలి?
ఈ క్రింది పరిస్థితులు ఉంటే మీరు వెంటనే పరీక్షించుకోవాలి:
- మీ వయస్సు 35 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉండి 6 నెలలుగా లేదా 35 ఏళ్ల లోపు ఉండి 12 నెలలుగా ప్రయత్నిస్తున్నా గర్భం రానప్పుడు.
- గతంలో మీకు అండాశయ సర్జరీ, కీమోథెరపీ లేదా రేడియేషన్ జరిగి ఉండి, భవిష్యత్తులో గర్భం దాల్చాలని ప్లాన్ చేస్తున్నప్పుడు.
- మీ కుటుంబంలో ఎవరికైనా చిన్న వయస్సులోనే (45 ఏళ్ల లోపే) మెనోపాజ్ వచ్చిన చరిత్ర ఉంటే.
- సాధారణ రక్త పరీక్షలో AMH తక్కువగా వచ్చి, దాని అర్థం ఏమిటో తెలుసుకోవాలనుకున్నప్పుడు.
- ప్రెగ్నెన్సీ ప్లాన్ చేసుకునే ముందు మీ ఫర్టిలిటీ వినూను అర్థం చేసుకోవాలనుకున్నప్పుడు.
ముందుగానే పరీక్షించుకోవడం అంటే వెంటనే చికిత్స ప్రారంభించడం కాదు — ఇది కేవలం భవిష్యత్తు కోసం సరైన निर्णयం తీసుకోవడానికి అవసరమైన సమాచారాన్ని అందిస్తుంది. Aansh Hospital & IVF Center లో మరాఠీ, హిందీ మరియు ఇంగ్లీష్ భాషలలో సంప్రదింపుల సౌకర్యం ఉంది.